Kisha
Katolike Romake
Ecclesia
Catholica Romana
|
Pontifeksi |
Flamuri i Kishės |
|

Papa Benedikti XVI. |
 |
|
Tė dhėnat kryesore |
|
Udhėheqėsi suprem: |
Papa
Benedikti XVI (Joseph Ratzinger) |
|
Antarė tė Kishės: |
1.131.000.000
(Gjendja e vitit 2008) |
|
Meshtarė: |
407.262 (Gjendja: 2008) |
|
Rregulltarė: |
815.237 (Gjendja: 2008) |
|
Adresa: |
Via della Conciliazione
54 SCV-00120
Cittį del Vticano |
|
Webfaqja: |
www.vatican.va |
Kisha Katolike Romake (gr.
καθολικός, katholikos: i, e gjithėmbarshėm),
ėshtė bashkėsia mė e madhe religjioze nė tėrė
botėn dhe njėherit, pėr nga numri, mė e madhja
Kishė brenda krishterimit.
Kisha
katolike pėrfshin 23 kisha tė tjera me rit tė
veēantė. Nė tėrė botėn Kisha
katolike ka rreth 1,13 miliard anėtarė.
Kisha
udhėhiqet nga papa, ipeshkvinjtė, priftėrinjtė,
diakonat.
Kisha
Katolike ėshtė e themeluar mbi apostuj.
Karakteristikat themelore tė saj
janė: Njė,
e shenjtė, katolike dhe apostolike.
Njė
Krishti ka themeluar dhe pėrmbushur me Shpirtin
e vet njė Kishė, pra
mund tė jetė vetėm njė Kishė. Ndarjet gjatė historisė janė tė
dhimbshme,
por shpresa qė njė ditė do tė vijė deri te bashkimi dhe unjėsimi mbetet e
pathyeshme, duke besuar njėmend qė Hyji vepron dhe e drejton atė. Kisha
ėshtė njė nė sajė tė besimit tė njėjtė dhe riteve liturgjike. Tė gjithė
jemi tė
bashkuar rreth njė flijeje shėlbimprurėse nė Eukaristi, marrim tė njėjtat
sakramente. Tė gjithė jemi tė bashkuar edhe nė sajė tė varėsisė sonė nė
papėn,
i cili ėshtė shenjė dhe shėrbėtor i bashkimit. Kisha ėshtė njė, sepse e
ka njėsinė
e njė Hyjit tė vetėm nė Trininė e personave si zanafillė dhe shėmbėllim;
sepse
vetė Krishti, i cili e ka rivendosur njėsinė e tė gjithė popujve nė njė
trup, ėshtė
themelues dhe kryet e saj; sepse Shpirti Shenjt, i cili tė gjithė
besimtarėt i lidh nė
shoqėri me Krishtin, ėshtė shpirti i saj. Kisha ka vetėm njė besim, njė
jetė
sakramentale, njė vazhdimėsi apostolike, njė shpresė tė pėrbashkėt dhe njė
dhe
tė njėjtėn dashuri
(Katekizmi i Kishės Katolike, Compendium, nr.
161).
E
shenjtė Pasi qė Shpirti Shenjt e bashkon dhe e
pėrmbush Kishėn, ajo ėshtė e shenjtė. Kisha
beson qė ajo ėshtė e pėrshkuar nga forca
shenjtėruese e Hyjit
edhe pse anėtarėt e saj janė mėkatarė. Shenjtėria e Kishės nė radhė tė
parė ėshtė nė vetė Themeluesin e saj nė Jezu
Krishtin. Pėr shkak tė tij ėshtė mėsimi i Kishės
i shenjtė dhe nuk ka nevojė tė ndryshojė askurrė. Kisha i fton tė gjithė
nė njė jetė tė shenjtė
(krhs.
Kushtetuta, Lumen gentium, 39-42).
Shenjtėria
ėshtė thirrja e
tė gjithė anėtarėve dhe qėllimi i tė gjitha veprimeve tė tyre. Nė qendėr
tė Kishės gjendėn Vėrgjėra Mari dhe shumė
shenjtėr si shembuj dhe ndėrmjetės(Katekizmi
i
Kishės Katolike, Compendium, nr. 165).
Katolike
Pasi qė gjithēka qė shpall dhe kumton Kisha i
pėrket tėrė botės, ajo ėshtė Kishė katolike.
Kjo do tė thotė se Kisha ėshtė e hapur pėr tė
gjithė ata qė
janė tė gatshėm tė pranojnė Ungjillin dhe tė nxiten nga Shpirti i Jezusit
pėr tu pagėzuar. Kisha katolike ėshtė pėr tė
gjithė popujt, pėr tė gjitha rajonet dhe pėr tė
gjithė
shekujt. Kisha ėshtė e pėrbotshme, katolike, sepse mėson gjithmonė atė qė
ka mėsuar dhe shpallur Krishti. Ku ėshtė Jezu
Krishti, aty ėshtė Kisha Katolike
(Shėn
Ignaci i Antiokisė).
Apostolike
Pasi qė Kisha ėshtė e themeluar nė besimin, nė
rrėfimin e fesė tė apostujve, dhe vijimisht
pėrcjell dhe shpall dėrgimin e apostujve,
thirret Kishė
apostolike. Kisha ėshtė e ndėrtuar nė themelin e apostujve, dhe nė tė
vėrtetė ėshtė qė nga koha apostolike. Apostujt
patėn trashėgimtarėt e vet. Edhe Kisha pra
ėshtė apostolike, sepse ėshtė gjithmonė nėn udhėheqjen e trashėgimtarėve
apostolikė. Nė Kishėn Katolike ėshtė
vazhdimėsia apostolike, e cila qėndron nė
dorėzimin (bartjen) e dėrgimit dhe tė autoritetit (plotfuqishmėrisė) te
pasardhėsit e tyre, te ipeshkvijtė, pėrmes
sakrametit tė shugurimit(Katekizmi i Kishės
Katolike, Compendium, nr.176).
Pali
i quante tė krishterėt shenjtėr (krhs. Rom
1,7; 1 Kor 1,2). Me kėtė nuk dėshironte tė
tregonte sa tė mirė janė romakėt dhe
korintianėt, por tė shenjtė nė sajė tė
thirrjes sė krishterė pėrmes Jezu Krishtit, i cili i shenjtėron nė pagėzim
dhe u jep pjesė nė shėlbim, qė ėshtė ai vetė.
Pasi qė tė krishterėt janė tė lidhur pėrmes
Shpirtit
tė Krishtit, me tė drejtė mund tė quhen shoqėri e shenjtėrve. Kisha
ėshtė shoqėri e besimtarėve dhe e shenjtėrve nė
saje tė sakramenteve tė pranuara. Kjo shenjtėri
nė veēanti tregohet nė kremtimin eukaristik. Bashkėsia e besimtarėve lutet
nė Meshė pėr tė gjallėt e pėr tė vdekurit. Nė
Kishė, nė tė gjitha kohėrat, ka pasur edhe
shenjtėri heroike tė cilėn e ka pranuar dhe njohur Kisha. Ata qė e patėn
kėtė shenjtėri, Kisha (nė kuptimin e veēantė) i
quan shenjtėr.

Bazilika e Shėn Pjetrit nė Vatikan P. Rubens:
Shėn Pjetri si Papė me Qelėsin e Mbretėrisė
Qiellore